Trong quá trình học tiếng Đức, nhiều người học quen với các Modalverb như müssen, können, sollen. Tuy nhiên, trong văn bản học thuật, hành chính hoặc báo chí, người Đức rất thường sử dụng hai cấu trúc:

haben + zu + Infinitiv
sein + zu + Infinitiv

Hai cấu trúc này giúp diễn đạt:

sự cần thiết (Notwendigkeit)

khả năng hoặc sự bất khả thi (Möglichkeit / Unmöglichkeit)

ý định hoặc thái độ của người nói (Willensäußerung)

Ngoài ra, sein + zu + Infinitiv còn được xem là một dạng thay thế cho câu bị động (Passiversatz) trong tiếng Đức.

I. Notwendigkeit, Möglichkeit, Willensäußerung

1. Haben + zu + Infinitiv (dạng chủ động)

Cấu trúc haben + zu + Infinitiv thường được dùng để diễn đạt:

nghĩa phải làm / cần làm

tương đương với các Modalverb như
müssen, sollen, dürfen nicht

Ví dụ

Modalverb

Bei Arztbesuchen muss man seine Versicherungskarte vorlegen.

Khi đi khám bệnh, người ta phải xuất trình thẻ bảo hiểm.

haben + zu

Bei Arztbesuchen hat man seine Versicherungskarte vorzulegen.

Hai câu trên gần như hoàn toàn tương đương về nghĩa, chỉ khác về phong cách diễn đạt.

Lưu ý quan trọng

Với động từ tách, zu đứng giữa tiền tố và động từ chính.

Ví dụ:

vorlegen → vorzulegen

aufräumen → aufzuräumen

anfangen → anzufangen

Đây là quy tắc quan trọng khi sử dụng Infinitiv mit zu trong tiếng Đức.

2. Sein + zu + Infinitiv (dạng bị động)

Khi diễn đạt ý nghĩa bị động, tiếng Đức thường sử dụng cấu trúc:

sein + zu + Infinitiv

Ví dụ

Modalverb + bị động

Bei Arztbesuchen muss die Versicherungskarte vorgelegt werden.

sein + zu

Bei Arztbesuchen ist die Versicherungskarte vorzulegen.

Nghĩa:

Khi đi khám bệnh, thẻ bảo hiểm phải được xuất trình.

Hai cấu trúc này truyền tải cùng một nội dung, nhưng sein + zu + Infinitiv mang sắc thái trang trọng hơn.

Cấu trúc sau được xem là rất cứng và thiếu lịch sự trong giao tiếp thường ngày:

Bei Arztbesuchen hat der Versicherungsausweis vorgelegt zu werden.

Dạng này thường chỉ xuất hiện trong:

• Văn bản hành chính
• Văn bản pháp lý
• Quy định chính thức

3. Sein + zu + Infinitiv diễn đạt khả năng hoặc sự bất khả thi

Ngoài ý nghĩa bắt buộc, sein + zu + Infinitiv còn được dùng để diễn đạt khả năng hoặc sự không thể thực hiện.

Ví dụ

Modalverb

Ein 10 Jahre alter Rasierapparat kann nicht mehr repariert werden.

sein + zu

Ein 10 Jahre alter Rasierapparat ist nicht mehr zu reparieren.

Nghĩa:

Một chiếc máy cạo râu đã 10 năm tuổi không thể sửa được nữa.

4. Haben + zu + Infinitiv để diễn đạt ý định hoặc thái độ

Cấu trúc haben + zu + Infinitiv cũng có thể được dùng để diễn đạt ý định hoặc thái độ của người nói, đặc biệt khi đi kèm đại từ bất định.

Ví dụ:

• nichts
• etwas
• vieles
• manches
• wenig

Ví dụ

Modalverb

Ich will dir nichts sagen.
Ich darf dir nichts sagen.

haben + zu

Ich habe dir nichts zu sagen.

Dạng câu hỏi thường gặp

Was hast du mir zu sagen?

Nghĩa:

Bạn có điều gì muốn nói với tôi?

II. Passiversatz – Cách thay thế câu bị động

Trong tiếng Đức, cấu trúc sein + zu + Infinitiv có thể được thay thế bằng các cấu trúc khác có ý nghĩa tương đương.

Ví dụ gốc

Seine Behauptung ist weder zu verstehen noch zu beweisen.

Nghĩa:

Lập luận của anh ta không thể hiểu cũng không thể chứng minh được.

1. Tính từ với hậu tố -lich hoặc -bar

Seine Behauptung ist weder verständlich noch beweisbar.

2. lassen + sich + Infinitiv

Seine Behauptung lässt sich weder verstehen noch beweisen.

Quy tắc

Ba cấu trúc sau có ý nghĩa gần như tương đương:

sein + zu + Infinitiv

Adjektiv với -lich / -bar

lassen + sich + Infinitiv

Việc lựa chọn cấu trúc phụ thuộc vào văn phong và ngữ cảnh.

III. Câu bị động không chủ ngữ (Subjektlose Sätze)

Trong các câu không có chủ ngữ rõ ràng, từ es chỉ có thể đứng ở vị trí đầu câu (Position I).

Ví dụ

Es lässt sich nicht erklären, warum er nicht gekommen ist.

Hoặc:

Warum er nicht gekommen ist, lässt sich nicht erklären.

Một ví dụ khác:

Es ist kaum zu beschreiben, wie unruhig sie war.

Hoặc:

Wie unruhig sie war, ist kaum zu beschreiben.

Kết luận

Cấu trúc haben + zu + Infinitiv và sein + zu + Infinitiv là một phần quan trọng của ngữ pháp tiếng Đức trình độ B2–C1. Hai cấu trúc này giúp người học:

• Diễn đạt sự bắt buộc và khả năng
• Thay thế Modalverb trong nhiều ngữ cảnh
• Sử dụng câu bị động linh hoạt hơn
• Viết tiếng Đức trang trọng và học thuật hơn

Việc hiểu và sử dụng đúng sein zu Infinitiv và haben zu Infinitiv không chỉ giúp nâng cao kỹ năng ngữ pháp, mà còn giúp người học đọc hiểu tốt hơn các văn bản học thuật, hành chính và pháp lý trong tiếng Đức.