1. Relativsätze là gì?

Relativsätze (mệnh đề quan hệ) là mệnh đề phụ dùng để bổ nghĩa cho một danh từ hoặc đại từ đứng trước (Beziehungswort).

Chúng cung cấp thông tin bổ sung nhằm làm rõ nội dung của câu và giúp tránh lặp lại ý.

Ví dụ:

• Jugendliche, die einen guten Schulabschluss haben, finden leichter eine Lehrstelle.
  → Những người trẻ có bằng tốt nghiệp tốt dễ tìm được chỗ học nghề hơn.
  → Mệnh đề quan hệ bổ nghĩa cho “Jugendliche”.

2. Đặc điểm và vị trí trong câu

Relativsätze có các đặc điểm sau:

• Là mệnh đề phụ → động từ chia ở cuối câu
• Đứng ngay sau danh từ mà nó bổ nghĩa
• Được ngăn cách bằng dấu phẩy
• Có thể xuất hiện trong:
  • câu chính (Hauptsatz)
  • câu phụ (Nebensatz)
  • cấu trúc nguyên mẫu (Infinitivkonstruktion)

Ví dụ:

• Der Polizist fragt einen Passanten, der den Unfall gesehen hat, was passiert ist.
  → Viên cảnh sát hỏi một người qua đường, người đã nhìn thấy vụ tai nạn, chuyện gì đã xảy ra.

3. Relativpronomen (Đại từ quan hệ)

Relativsatz được bắt đầu bằng Relativpronomen.

Nguyên tắc xác định:

• Genus & Numerus → theo danh từ đứng trước
• Kasus → theo chức năng trong mệnh đề quan hệ

4. Bảng Relativpronomen (quan trọng)

5. Cách dùng theo từng Kasus

5.1. Nominativ (chủ ngữ)

• Der Mann, der dort steht, kennt den Weg nicht.
  → Người đàn ông đang đứng ở đó không biết đường.
  → “der” là chủ ngữ trong Relativsatz

5.2. Akkusativ (tân ngữ trực tiếp)

• Der Mann, den ich gefragt habe, ist nicht von hier.
  → Người đàn ông mà tôi đã hỏi không phải người ở đây.

5.3. Dativ (tân ngữ gián tiếp)

• Der Mann, dem ich geholfen habe, bedankt sich.
  → Người đàn ông mà tôi đã giúp cảm ơn tôi.

6. Relativsatz với Genitiv (dessen / deren)

Cách dùng:

• dessen → giống đực & trung
• deren → giống cái & số nhiều

→ Diễn tả sở hữu

Ví dụ:

• Der Turm, dessen Mauern feucht sind, wird abgerissen.
  → Tòa tháp có những bức tường ẩm sẽ bị phá bỏ.
• Die Frau, deren Auto kaputt ist, kommt zu spät.
  → Người phụ nữ có chiếc xe bị hỏng đến muộn.

Lưu ý:

• Danh từ sau dessen/deren không dùng mạo từ
• Tính từ chia dạng không mạo từ

7. Relativsatz với giới từ (Präposition)

Khi động từ đi với giới từ: 

→ Giới từ đứng trước Relativpronomen

Ví dụ:

• Das Haus, in dem wir wohnen, ist alt.
  → Ngôi nhà mà chúng tôi đang sống trong đó thì cũ.
• Der Freund, mit dem ich spreche, ist nett.
  → Người bạn mà tôi đang nói chuyện cùng rất tốt bụng.

8. Relativsatz với “wo”, “wohin”, “wor-”

8.1. “wo / wohin” (chỉ địa điểm)

• wo = in + Dativ
• wohin = in + Akkusativ

Ví dụ:

• Das Haus, wo ich wohne, ist klein.
  → Ngôi nhà nơi tôi đang sống thì nhỏ.
• Die Stadt, wohin ich fahre, ist Berlin.
  → Thành phố mà tôi đang đi đến là Berlin.

8.2. “wor- + Präposition”

Dùng khi mệnh đề quan hệ bổ nghĩa cho toàn bộ câu trước

Ví dụ:

• Er hat die Prüfung bestanden, worüber ich mich freue.
  → Anh ấy đã đỗ kỳ thi, điều mà tôi rất vui.

9. Relativsatz với “wer”

Dùng khi không có danh từ đứng trước

Ví dụ:

• Wer viel lernt, hat Erfolg.
  → Ai học nhiều thì sẽ thành công.
• Wem das zu schwer ist, kann gehen.
  → Ai thấy việc này quá khó thì có thể rời đi.

10. Lưu ý quan trọng khi sử dụng

• Động từ luôn đứng cuối Relativsatz
• Phải chia đúng Kasus của Relativpronomen
• “welcher / welche / welches” ít dùng trong tiếng Đức hiện đại
• “wo” nên hạn chế trong văn viết học thuật

11. Kết luận

Relativsätze là cấu trúc ngữ pháp quan trọng giúp:

• Liên kết câu chặt chẽ
• Tránh lặp từ
• Tăng tính học thuật và logic trong văn viết

Việc nắm vững Relativpronomen và cách xác định Kasus sẽ giúp người học sử dụng chính xác và linh hoạt cấu trúc này.