Có bằng tiếng Đức vẫn chưa chắc đi được Đức và điều gì đang thực sự thay đổi?

Cách đây vài năm, nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ cần học tiếng Đức, lấy chứng chỉ B1 rồi tìm một trung tâm hỗ trợ là cơ hội sang Đức gần như đã nằm trong tầm tay.

Nhưng thực tế hiện nay đã khác.

Không khó để bắt gặp những trường hợp đã có chứng chỉ tiếng Đức nhưng vẫn chờ nhiều tháng chưa tìm được doanh nghiệp phù hợp. Có người liên tục tham gia phỏng vấn nhưng chưa đạt, có người sau khi nhìn lại mới nhận ra khả năng giao tiếp thực tế của mình chưa đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Cũng có những học viên hoàn thành khóa học từ lâu nhưng kế hoạch sang Đức vẫn phải liên tục lùi lại vì chưa có cơ hội phù hợp.

Điều này khiến nhiều người bắt đầu đặt ra cùng một câu hỏi: Du học nghề Đức có còn "dễ đi" như những gì mình từng nghe?

Thực tế, Đức vẫn đang thiếu nhân lực ở nhiều lĩnh vực và vẫn tuyển dụng lao động quốc tế thông qua chương trình Ausbildung. Tuy nhiên, khi số lượng hồ sơ ngày càng nhiều, doanh nghiệp cũng có nhiều lựa chọn hơn và tiêu chí tuyển dụng vì thế trở nên khắt khe hơn trước.

Một chứng chỉ tiếng Đức vẫn là điều kiện cần, nhưng không còn là yếu tố duy nhất quyết định bạn có thể sang Đức hay không.

Vậy điều gì đang khiến nhiều học viên có bằng tiếng Đức nhưng vẫn chưa thể bắt đầu hành trình của mình? Và người chuẩn bị du học nghề cần làm gì để tránh rơi vào tình trạng đó?

Có bằng tiếng Đức nhưng vẫn chưa đi được phần lớn không nằm ở tấm bằng

Khi tìm hiểu về du học nghề Đức, nhiều người thường tập trung vào mục tiêu lấy được chứng chỉ tiếng Đức. Điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi B1 hoặc B2 là điều kiện để có thể nộp hồ sơ vào nhiều doanh nghiệp.

Nhưng trên thực tế, chứng chỉ chỉ là điểm khởi đầu của quá trình tuyển chọn, chứ không phải yếu tố quyết định cuối cùng.

Qua quá trình đồng hành cùng học viên, NDF nhận thấy phần lớn những trường hợp chậm sang Đức hiện nay thường rơi vào ba nhóm vấn đề: khả năng sử dụng tiếng Đức chưa đáp ứng yêu cầu phỏng vấn, kỹ năng phỏng vấn còn hạn chế và đặc biệt là lựa chọn đơn vị đồng hành chưa phù hợp ngay từ đầu.

Chứng chỉ đạt yêu cầu nhưng khả năng sử dụng tiếng Đức chưa theo kịp

Đây là tình huống diễn ra khá phổ biến trong vài năm gần đây.

Không ít học viên hoàn thành kỳ thi B1 với kết quả đạt yêu cầu, nhưng khi bước vào buổi phỏng vấn với doanh nghiệp Đức lại gặp khó khăn. Vấn đề không nằm ở việc các bạn không biết tiếng Đức, mà ở chỗ tiếng Đức dùng để làm bài thi và tiếng Đức dùng trong giao tiếp thực tế là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.

Trong một buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng không yêu cầu ứng viên trả lời những câu hỏi giống đề thi Goethe hay TELC. Họ muốn biết ứng viên có thực sự hiểu câu hỏi, có thể phản hồi tự nhiên hay không và liệu sau khi sang Đức có thể giao tiếp với đồng nghiệp, giáo viên hướng dẫn cũng như khách hàng trong công việc hằng ngày.

Chỉ cần ứng viên mất quá nhiều thời gian để hiểu câu hỏi, trả lời ngập ngừng hoặc liên tục xin nhắc lại, doanh nghiệp sẽ có lý do để cân nhắc những hồ sơ khác.

Đó cũng là lý do nhiều doanh nghiệp hiện nay đánh giá rất cao khả năng giao tiếp thực tế, thậm chí còn quan tâm hơn việc điểm số trong chứng chỉ cao hay thấp.

Không phải học viên yếu tiếng Đức mà là chưa quen với cách phỏng vấn

Nguyễn Bảo Long là một trong những trường hợp như vậy.

Trước khi đến NDF, Long đã học tiếng Đức ở một đơn vị khác và hoàn thành chứng chỉ B1. Tuy nhiên, trong quá trình tìm doanh nghiệp, việc phỏng vấn liên tục không đạt khiến kế hoạch sang Đức kéo dài nhiều tháng.

Khi trao đổi lại, Long nhận ra vấn đề không nằm ở việc thiếu chứng chỉ mà ở khả năng sử dụng tiếng Đức trong tình huống thực tế. Bạn vẫn hiểu phần lớn nội dung khi học trên lớp nhưng khi bước vào buổi phỏng vấn, tốc độ nói của người Đức, cách đặt câu hỏi và áp lực tâm lý khiến việc phản xạ trở nên chậm hơn nhiều so với bình thường.

Sau khi dành thời gian luyện lại phát âm, phản xạ giao tiếp và kỹ năng phỏng vấn, khả năng trả lời của Long dần tự nhiên hơn. Những câu trả lời không còn mang cảm giác học thuộc mà thể hiện được suy nghĩ của bản thân.

Hiện tại, Long đã vượt qua vòng phỏng vấn, nhận được hợp đồng và đang hoàn thiện các bước tiếp theo để xin visa.

Điều đáng chú ý là sự khác biệt không nằm ở việc Long có thêm một chứng chỉ mới, mà ở việc bạn sử dụng tiếng Đức hiệu quả hơn trong đúng tình huống mà doanh nghiệp cần đánh giá.

Có người đủ năng lực nhưng vẫn trượt vì không vượt qua được áp lực tâm lý

Không phải học viên nào phỏng vấn chưa đạt cũng vì tiếng Đức yếu.

Trong quá trình đồng hành cùng học viên, NDF gặp khá nhiều trường hợp có nền tảng tiếng Đức tốt, hiểu được câu hỏi của doanh nghiệp nhưng khi bước vào buổi phỏng vấn lại không thể hiện đúng khả năng của mình.

Cao Phương Quỳnh là một ví dụ như vậy.

Trong quá trình luyện phỏng vấn, Quỳnh có thể hiểu nội dung câu hỏi và chuẩn bị được câu trả lời. Tuy nhiên, mỗi khi bước vào buổi phỏng vấn thật, tâm lý căng thẳng khiến bạn nói chậm hơn bình thường, mất bình tĩnh khi gặp câu hỏi ngoài dự kiến và đôi lúc không diễn đạt được hết điều mình muốn nói.

Sau mỗi lần luyện tập, Quỳnh đều chủ động nhìn lại những điểm mình còn thiếu thay vì cho rằng bản thân không đủ năng lực. Bạn dành nhiều thời gian hơn để luyện phản xạ giao tiếp, tập trả lời trong điều kiện giống phỏng vấn thật và quan trọng hơn là học cách kiểm soát tâm lý trước khi bước vào cuộc trao đổi với doanh nghiệp.

Sau quá trình cải thiện, cách trả lời của Quỳnh tự nhiên hơn, tốc độ phản xạ cũng tốt hơn và bạn dần lấy lại sự tự tin trong các buổi phỏng vấn.

Đây cũng là điều nhiều học viên thường bỏ qua.

Doanh nghiệp Đức không kỳ vọng ứng viên nói tiếng Đức như người bản xứ. Điều họ muốn nhìn thấy là một người có thể giao tiếp rõ ràng, hiểu câu hỏi, giữ được bình tĩnh và thể hiện thái độ cầu thị khi làm việc.

Nói cách khác, phỏng vấn không chỉ kiểm tra tiếng Đức mà còn đánh giá khả năng làm việc của ứng viên trong tương lai.

Một thực tế khác ít được nhắc đến khi có bằng nhưng vẫn không có cơ hội phỏng vấn

Nếu tiếng Đức và kỹ năng phỏng vấn là hai rào cản đầu tiên, thì vẫn còn một thực tế khiến không ít học viên rơi vào cảnh chờ đợi nhiều tháng dù đã hoàn thành chương trình học.

Đó là không có doanh nghiệp để phỏng vấn.

Đây là chủ đề khá nhạy cảm, nhưng cũng là điều nhiều học viên chia sẻ trong thời gian gần đây.

Những năm trước, số lượng trung tâm tư vấn du học nghề Đức tại Việt Nam chưa nhiều. Hiện nay, thị trường phát triển nhanh hơn rất nhiều, kéo theo ngày càng nhiều đơn vị tham gia tuyển sinh.

Điều đáng nói là không phải đơn vị nào cũng có hệ thống đối tác doanh nghiệp đủ ổn định để đáp ứng số lượng học viên mình tuyển.

Thực tế đã xuất hiện tình trạng một số nơi tuyển sinh với quy mô lớn, nhận học viên theo các gói dịch vụ trọn gói, nhưng nguồn doanh nghiệp tiếp nhận lại khá hạn chế. Khi số lượng học viên hoàn thành chứng chỉ ngày càng nhiều, trong khi số lượng hợp đồng không tăng tương ứng, thời gian chờ phỏng vấn cũng kéo dài hơn.

Không ít học viên rơi vào trạng thái đã học xong tiếng Đức nhưng vẫn phải đợi nhiều tháng để có cơ hội gặp doanh nghiệp. Điều đáng tiếc là khoảng thời gian chờ đợi này cũng khiến khả năng giao tiếp giảm dần nếu không tiếp tục duy trì việc học và luyện tập.

Đó cũng là lý do trước khi lựa chọn một đơn vị đồng hành, học viên không nên chỉ quan tâm đến học phí hay những lời quảng bá về "cam kết có hợp đồng". Điều quan trọng hơn là tìm hiểu cách đơn vị đó đào tạo tiếng Đức, quy trình chuẩn bị phỏng vấn và năng lực kết nối doanh nghiệp trên thực tế.

Vậy người chuẩn bị du học nghề Đức cần chuẩn bị điều gì?

Nếu nhìn vào những trường hợp kể trên, có thể thấy phần lớn học viên không dừng lại vì thiếu quyết tâm hay không đủ điều kiện. Điều khiến nhiều kế hoạch sang Đức bị kéo dài lại đến từ những yếu tố ít người chuẩn bị trước.

Tiếng Đức cần được học để sử dụng trong giao tiếp thực tế, chứ không chỉ để vượt qua một kỳ thi. Kỹ năng phỏng vấn cần được luyện trong những tình huống giống với doanh nghiệp Đức thay vì học thuộc câu trả lời. Và quan trọng hơn, việc lựa chọn đơn vị đồng hành cũng ảnh hưởng rất lớn đến cả quá trình sau khi có chứng chỉ.

Thực tế, không có trung tâm nào có thể cam kết chắc chắn một học viên sẽ sang Đức trong một khoảng thời gian cố định. Bởi quyết định cuối cùng vẫn thuộc về doanh nghiệp tuyển dụng, cơ quan xét visa và mức độ chuẩn bị của chính người học.

Điều một đơn vị đào tạo có thể làm là giúp học viên bước vào quá trình đó với nền tảng tốt nhất: tiếng Đức vững, phản xạ giao tiếp tự nhiên, kỹ năng phỏng vấn và sự hiểu biết về môi trường làm việc tại Đức.

Đó cũng là lý do tại NDF, việc đào tạo tiếng Đức luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Thay vì chỉ hướng đến mục tiêu lấy chứng chỉ, chương trình học tập trung giúp học viên có thể sử dụng tiếng Đức trong lớp học, trong buổi phỏng vấn và sau này là trong môi trường doanh nghiệp.

Với những học viên có nhu cầu, NDF sẽ hỗ trợ thêm trong quá trình tìm kiếm doanh nghiệp và chuẩn bị hồ sơ. Tuy nhiên, điều được ưu tiên trước hết vẫn là năng lực của người học. Bởi một hợp đồng chỉ thực sự có ý nghĩa khi học viên đủ khả năng vượt qua phỏng vấn và có thể thích nghi sau khi sang Đức.

Đức vẫn là cơ hội nhưng không còn là con đường "chỉ cần có bằng là đi được"

Thị trường du học nghề Đức đã thay đổi khá nhiều so với vài năm trước.

Doanh nghiệp tuyển chọn kỹ hơn. Yêu cầu về tiếng Đức và khả năng hòa nhập cũng cao hơn. Người học vì thế cần chuẩn bị nhiều hơn trước nếu muốn tăng cơ hội thành công.

Điều này không có nghĩa cánh cửa sang Đức đang khép lại.

Ngược lại, Đức vẫn cần nguồn nhân lực quốc tế ở nhiều ngành nghề và chương trình Ausbildung vẫn mở ra rất nhiều cơ hội cho những người có sự chuẩn bị nghiêm túc.

Có lẽ điều cần thay đổi không phải là mục tiêu sang Đức, mà là cách chuẩn bị cho hành trình đó.

Thay vì chỉ đặt câu hỏi "Học bao lâu thì lấy được B1?", người học nên tự hỏi thêm:

• Tiếng Đức của mình đã đủ để phỏng vấn với doanh nghiệp chưa?
• Mình đã hiểu công việc thực tế của ngành mình chọn hay chưa?
• Đơn vị mình đồng hành có đang giúp mình xây dựng năng lực thật, hay chỉ tập trung vào việc hoàn thành hồ sơ?

Khi trả lời được những câu hỏi đó, cơ hội sang Đức sẽ không còn phụ thuộc vào may mắn, mà đến từ sự chuẩn bị đúng ngay từ đầu.

Trung tâm tiếng Đức NDF rất vui được đồng hành cùng bạn trên hành trình chinh phục nước Đức!

TRUNG TÂM TIẾNG ĐỨC NDF

Địa chỉ: Tầng 2 Tòa nhà 285 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội

Điện thoại: 0947 090 888

Văn phòng đại diện tại Đức: Bahnhofstr 37, 65510 Idstein, Deutschland

Điện thoại: 00491794395105

Website: www.ndf.vn 

FB: https://www.facebook.com/tiengduc/