Đã có B1 vì sao doanh nghiệp Đức vẫn chưa chọn bạn?

B1 giúp bạn đáp ứng điều kiện để bước vào quá trình tuyển dụng. Nhưng đủ điều kiện tham gia một quy trình chưa bao giờ đồng nghĩa với việc bạn chắc chắn sẽ được lựa chọn ở cuối quy trình đó.

Đây có lẽ là một trong những điều khiến nhiều người bất ngờ nhất khi bắt đầu tìm doanh nghiệp để học nghề tại Đức.

Trên các hội nhóm và cộng đồng về du học nghề Đức, không khó để bắt gặp những câu hỏi như: “Em đã có B1 nhưng vẫn chưa có đơn”, “Em đã nộp hồ sơ nhiều nơi nhưng chưa nhận được phản hồi” hay “Bạn em cũng mới có B1 nhưng đã ký hợp đồng, còn em vẫn đang chờ”.

Những câu hỏi này cho thấy giữa việc đạt chứng chỉ B1 và được doanh nghiệp lựa chọn vẫn tồn tại một khoảng cách đáng kể.

Khi chưa có kết quả như mong muốn, ứng viên thường bắt đầu tìm nguyên nhân từ phía mình. Người cho rằng tiếng Đức chưa đủ tốt. Người tiếp tục sửa hồ sơ. Người lại nghĩ mình thiếu may mắn hoặc thị trường đã trở nên khó khăn hơn. Đây đều là những khả năng cần xem xét, nhưng chúng vẫn chủ yếu xuất phát từ một góc nhìn quen thuộc: góc nhìn của ứng viên.

Trong khi đó, quyết định tuyển dụng lại được đưa ra từ góc nhìn của doanh nghiệp.

Vì vậy, bài viết này không tập trung trả lời câu hỏi “Làm thế nào để có đơn nhanh hơn?”. Vấn đề cần làm rõ trước tiên là: Khi hai ứng viên đều đã có B1, vì sao doanh nghiệp lựa chọn người này thay vì người kia?

Khi hiểu được cách doanh nghiệp đánh giá ứng viên, bạn sẽ biết vì sao một số yếu tố được đầu tư rất nhiều chưa chắc đã quyết định kết quả, trong khi những điểm ít được chú ý lại có thể tạo ra khác biệt.

B1 là điều kiện để doanh nghiệp xem xét hồ sơ, không phải tiêu chí quyết định lựa chọn

Đối với nhiều vị trí Ausbildung dành cho ứng viên quốc tế, trình độ tiếng Đức B1 là một trong những yêu cầu quan trọng để hồ sơ được xem xét. Tuy nhiên, đáp ứng yêu cầu về ngôn ngữ không có nghĩa doanh nghiệp sẽ lựa chọn ứng viên chỉ dựa trên chứng chỉ đó.

Trong một đợt tuyển dụng, những hồ sơ được giữ lại thường đã đáp ứng các điều kiện cơ bản. Khi nhiều ứng viên đều có trình độ B1, chứng chỉ tiếng Đức không còn là yếu tố đủ để tạo ra khác biệt rõ ràng giữa họ.

Đây là điểm nhiều ứng viên dễ bỏ qua. Khi chưa nhận được phản hồi, không ít người tiếp tục dành phần lớn thời gian để học thêm từ vựng, củng cố ngữ pháp hoặc đặt mục tiêu thi lên B2. Những nỗ lực này hoàn toàn có giá trị nếu khả năng sử dụng tiếng Đức thực sự là rào cản. Nhưng nếu nguyên nhân nằm ở những phần khác của quá trình tuyển dụng, việc chỉ tiếp tục đầu tư vào chứng chỉ chưa chắc làm tăng khả năng được lựa chọn.

Quá trình sàng lọc thường bắt đầu bằng việc kiểm tra những yêu cầu cơ bản như trình độ tiếng Đức, tính đầy đủ của hồ sơ và khả năng đáp ứng điều kiện của chương trình đào tạo. Sau khi ứng viên vượt qua bước này, doanh nghiệp sẽ chuyển sang đánh giá ai là người phù hợp hơn với vị trí đang tuyển, thay vì tiếp tục so sánh xem ai có thêm một chứng chỉ.

Trong quá trình đồng hành cùng học viên, NDF từng gặp một trường hợp đã có B1 Goethe và nộp hồ sơ đến nhiều doanh nghiệp nhưng gần hai tháng vẫn chưa nhận được lời mời phỏng vấn. Khi rà soát lại, vấn đề không nằm ở chứng chỉ tiếng Đức mà ở cách ứng viên thể hiện bản thân trong hồ sơ. Sau khi điều chỉnh nội dung, học viên bắt đầu nhận được phản hồi và bước vào các vòng tuyển chọn tiếp theo.

Trường hợp này không đại diện cho tất cả ứng viên, nhưng cho thấy một điểm đáng lưu ý: B1 giúp hồ sơ đủ điều kiện để được xem xét, nhưng không tự quyết định kết quả tuyển dụng.

Khi nhiều ứng viên đều đã đáp ứng cùng một yêu cầu về ngôn ngữ, sự khác biệt sẽ đến từ những tiêu chí khác trong quá trình đánh giá.

Doanh nghiệp không tuyển một người chỉ vì có B1, họ tuyển người phù hợp với vị trí đào tạo

Sau khi xác định rằng B1 chỉ là một trong những điều kiện ban đầu, câu hỏi tiếp theo là: Khi nhiều ứng viên đều đã đáp ứng yêu cầu này, doanh nghiệp sẽ dựa vào đâu để lựa chọn?

Muốn trả lời câu hỏi đó, cần nhìn quá trình tuyển dụng từ phía doanh nghiệp.

Tuyển một học viên Ausbildung không đơn thuần là tiếp nhận một người đến học nghề trong vài năm. Doanh nghiệp phải dành thời gian hướng dẫn, bố trí nhân sự đào tạo, tổ chức công việc và hỗ trợ học viên thích nghi với môi trường làm việc. Họ cũng thường kỳ vọng người được đào tạo có thể phát triển thành nhân sự phù hợp sau khi hoàn thành chương trình.

Bởi vậy, quyết định tuyển dụng không chỉ nhằm giải quyết nhu cầu trước mắt. Doanh nghiệp còn phải cân nhắc khả năng học viên hoàn thành chương trình, hòa nhập với đội ngũ và phát triển lâu dài trong nghề.

Từ góc nhìn đó, B1 cho thấy ứng viên đã đạt một mức năng lực ngôn ngữ nhất định. Nhưng khi nhiều hồ sơ cùng đạt yêu cầu này, doanh nghiệp phải trả lời một câu hỏi khác:

Ai là người phù hợp hơn để họ đầu tư trong những năm đào tạo sắp tới?

Đây là sự khác biệt giữa đủ điều kiện để được xem xét và đủ phù hợp để được lựa chọn.

Trong quá trình làm việc với học viên, NDF nhận thấy nhiều bạn dành rất nhiều thời gian để cải thiện tiếng Đức nhưng lại chưa tìm hiểu tương xứng về ngành nghề mình sắp theo học. Khoảng trống này thường không thể hiện trực tiếp qua điểm thi, nhưng dễ bộc lộ trong hồ sơ và khi trao đổi với doanh nghiệp.

Có những ứng viên trình bày khá rõ quá trình học tiếng Đức nhưng lại gặp khó khăn khi được hỏi vì sao lựa chọn nghề đó, công việc thực tế gồm những gì hoặc bản thân muốn phát triển như thế nào trong tương lai.

Doanh nghiệp không nhất thiết tìm kiếm một câu trả lời hoàn hảo. Điều họ cần là cơ sở để tin rằng ứng viên đã tìm hiểu nghiêm túc, hiểu lựa chọn của mình và có động lực đủ rõ ràng để theo đuổi chương trình.

Vì vậy, sau khi đã có B1, câu hỏi quan trọng không còn chỉ là “Làm thế nào để có chứng chỉ cao hơn?”, mà còn là:

“Làm thế nào để doanh nghiệp nhận thấy mình phù hợp với vị trí đang tuyển?”

Vì sao hai ứng viên cùng có B1 nhưng kết quả lại khác nhau?

Hai ứng viên có thể cùng đạt B1, cùng lựa chọn một ngành và cùng đáp ứng các điều kiện cơ bản, nhưng vẫn tạo ra những ấn tượng hoàn toàn khác nhau đối với doanh nghiệp.

Nguyên nhân là nhà tuyển dụng không đánh giá từng tiêu chí một cách tách rời. Họ xem xét toàn bộ ứng viên qua hồ sơ, cách thể hiện động lực, mức độ hiểu nghề, khả năng giao tiếp và những gì ứng viên thể hiện trong quá trình trao đổi.

Khi chứng chỉ B1 không còn tạo ra khác biệt rõ ràng, doanh nghiệp sẽ phải tiếp tục đặt ra những câu hỏi khác:

Ứng viên có thực sự hiểu công việc mình sắp làm hay mới chỉ biết tên ngành?

Hồ sơ có cho thấy ứng viên đã tìm hiểu doanh nghiệp hay chỉ được gửi giống nhau đến nhiều nơi?

Ứng viên có lý do rõ ràng để theo đuổi nghề hay chủ yếu đang tìm một con đường để sang Đức?

Khi chương trình trở nên khó khăn, người này có khả năng tiếp tục theo đuổi hay không?

Những câu hỏi đó không thể được trả lời chỉ bằng một chứng chỉ ngôn ngữ.

Một hồ sơ có thể cho thấy ứng viên chủ yếu tập trung vào mục tiêu sang Đức. Hồ sơ khác lại thể hiện rằng người nộp đã tìm hiểu nghề, hiểu phần nào công việc thực tế và có định hướng tương đối rõ ràng. Dù cùng có B1, hai ứng viên này mang đến cho doanh nghiệp hai mức độ tin cậy khác nhau.

Trong thực tế, có những ứng viên đạt B1 với kết quả tốt nhưng vẫn phải chờ khá lâu mới tìm được doanh nghiệp phù hợp. Ngược lại, cũng có người vừa đáp ứng yêu cầu ngôn ngữ nhưng chuẩn bị hồ sơ kỹ, xác định nghề rõ và sớm nhận được lời mời phỏng vấn.

Điều đó không có nghĩa tiếng Đức không quan trọng. Nó chỉ cho thấy rằng khi nhiều người đã đạt cùng một mức ngôn ngữ, những phần còn lại của ứng viên sẽ trở thành căn cứ để doanh nghiệp đưa ra quyết định.

Doanh nghiệp thực sự đánh giá ứng viên qua những tiêu chí nào?

Không có một công thức tuyển dụng chung cho mọi doanh nghiệp tại Đức. Mỗi ngành nghề, quy mô doanh nghiệp và vị trí đào tạo có thể dẫn đến những ưu tiên khác nhau.

Tuy nhiên, khi đánh giá ứng viên quốc tế, doanh nghiệp thường cần xác định hai điều: người này có khả năng hoàn thành chương trình hay không và có tiềm năng phát triển lâu dài trong nghề hay không.

Từ đó, quá trình đánh giá thường xoay quanh một số nhóm tiêu chí chính.

1. Động lực lựa chọn nghề

Doanh nghiệp muốn biết vì sao ứng viên lựa chọn ngành nghề này.

Quyết định đó xuất phát từ quá trình tìm hiểu, trải nghiệm cá nhân hoặc một định hướng nghề nghiệp cụ thể? Hay ứng viên lựa chọn vì cho rằng ngành dễ xin hợp đồng, có thu nhập tốt hoặc thuận lợi hơn để sang Đức?

Ứng viên không cần có một câu chuyện đặc biệt. Nhưng họ cần cho thấy mình hiểu sẽ học gì, làm gì và phải đối mặt với những yêu cầu nào của nghề.

Một động lực rõ ràng giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để tin rằng lựa chọn này đã được cân nhắc, thay vì chỉ là một quyết định tạm thời.

2. Mức độ tìm hiểu về doanh nghiệp

Một bộ hồ sơ được gửi giống nhau đến nhiều nơi thường khó thể hiện sự quan tâm cụ thể đối với vị trí đang ứng tuyển.

Ngược lại, khi ứng viên đã tìm hiểu lĩnh vực hoạt động, môi trường đào tạo hoặc đặc điểm của doanh nghiệp, nội dung hồ sơ và cách trao đổi thường trở nên cụ thể hơn.

Điều này không có nghĩa mỗi hồ sơ phải được viết lại hoàn toàn. Nhưng doanh nghiệp cần nhận thấy ứng viên biết mình đang ứng tuyển vào đâu và vì sao vị trí đó phù hợp với định hướng của bản thân.

3. Khả năng học tập và hòa nhập trong môi trường làm việc

Ausbildung là quá trình kết hợp giữa học tại trường nghề và thực hành tại doanh nghiệp. Vì vậy, ứng viên không chỉ cần hiểu bài mà còn phải giao tiếp, hợp tác với đồng nghiệp, tiếp nhận hướng dẫn và thích nghi với kỷ luật công việc.

Những yếu tố này không được phản ánh đầy đủ qua điểm chứng chỉ tiếng Đức. Chúng thường bộc lộ rõ hơn qua cách trình bày hồ sơ, phản hồi câu hỏi và ứng xử trong buổi phỏng vấn.

Doanh nghiệp có thể quan tâm đến cách ứng viên xử lý khi chưa hiểu yêu cầu, thái độ khi nhận góp ý và khả năng trao đổi trong những tình huống công việc cơ bản.

4. Định hướng phát triển và khả năng gắn bó

Đào tạo một học viên Ausbildung đòi hỏi nguồn lực trong nhiều năm. Vì vậy, doanh nghiệp thường muốn biết ứng viên có định hướng nghề nghiệp tương đối rõ ràng hay không.

Không ai có thể cam kết chắc chắn mình sẽ làm việc tại một doanh nghiệp trong thời gian dài. Tuy nhiên, sự hiểu biết về lộ trình nghề nghiệp và mong muốn phát triển sau khi tốt nghiệp vẫn giúp nhà tuyển dụng đánh giá mức độ nghiêm túc của ứng viên.

Nếu hồ sơ chỉ thể hiện mục tiêu sang Đức mà không cho thấy sự quan tâm thực chất đến nghề nghiệp, doanh nghiệp sẽ có ít cơ sở hơn để tin vào khả năng gắn bó lâu dài.

Bốn nhóm tiêu chí trên không hoạt động độc lập. Chúng bổ sung cho nhau để hình thành đánh giá tổng thể về ứng viên.

Một người chưa thật sự nổi bật ở mọi mặt vẫn có thể tạo được niềm tin nếu thể hiện sự chuẩn bị nghiêm túc, hiểu nghề, có khả năng học hỏi và biết mình đang hướng đến điều gì.

Đã có B1 nhưng vẫn chưa có đơn, bạn nên nhìn lại điều gì?

Nếu đã có B1 nhưng quá trình tìm doanh nghiệp chưa đạt kết quả như mong muốn, điều đầu tiên không nên là vội kết luận rằng mình chưa đủ giỏi.

Trong một số trường hợp, khả năng tiếng Đức vẫn là vấn đề cần cải thiện. Nhưng cũng có trường hợp khoảng trống nằm ở hồ sơ, định hướng nghề nghiệp, cách ứng tuyển hoặc khả năng thể hiện bản thân trước doanh nghiệp.

Thay vì chỉ nhìn lại điểm số, hãy thử xem toàn bộ quá trình chuẩn bị từ góc nhìn của nhà tuyển dụng.

Bạn đã thực sự hiểu nghề mình lựa chọn chưa?

Nếu được hỏi vì sao muốn theo học ngành này, bạn có thể trả lời bằng những hiểu biết cụ thể về công việc, môi trường làm việc và yêu cầu của nghề hay chỉ dừng lại ở các lý do chung như “dễ xin việc”, “thu nhập tốt” hoặc “muốn sang Đức”?

Hiểu nghề không có nghĩa phải biết trước mọi chi tiết. Nhưng bạn cần hình dung tương đối rõ công việc mình sẽ làm và lý do mình sẵn sàng theo đuổi nó.

Hồ sơ có giúp doanh nghiệp hiểu được bạn không?

CV và thư bày tỏ nguyện vọng không cần sử dụng ngôn từ hoa mỹ. Điều quan trọng là chúng phải giúp doanh nghiệp hiểu bạn là ai, vì sao bạn lựa chọn nghề và vì sao hồ sơ của bạn đáng được xem xét thêm.

Nếu phần lớn nội dung chỉ xoay quanh việc đã học tiếng Đức bao lâu, đạt chứng chỉ nào và muốn sang Đức, doanh nghiệp sẽ khó nhìn thấy mức độ phù hợp của bạn với vị trí.

Bạn có đang ứng tuyển một cách có chọn lọc không?

Gửi nhiều hồ sơ có thể mở rộng cơ hội tiếp cận doanh nghiệp. Tuy nhiên, gửi cùng một nội dung đến mọi nơi chưa chắc giúp tăng khả năng được phản hồi.

Ứng tuyển có chọn lọc không có nghĩa chỉ nộp vào một vài doanh nghiệp. Điều đó có nghĩa bạn hiểu vị trí đang tuyển, kiểm tra xem mình có phù hợp hay không và điều chỉnh những phần cần thiết trong hồ sơ.

Bạn đã chuẩn bị cho giai đoạn sau khi hồ sơ được mở chưa?

Một bộ hồ sơ tốt có thể giúp ứng viên được mời phỏng vấn, nhưng doanh nghiệp vẫn cần xác minh những gì được thể hiện trong hồ sơ.

Bạn cần có khả năng giải thích lựa chọn nghề, trình bày điều mình biết về doanh nghiệp và phản hồi các câu hỏi bằng tiếng Đức ở mức phù hợp với vị trí ứng tuyển.

Nếu nội dung trong hồ sơ và cách thể hiện khi phỏng vấn không thống nhất, mức độ tin cậy sẽ giảm xuống.

Cuối cùng, hãy thử tự đặt một câu hỏi:

Nếu tạm bỏ chứng chỉ B1 sang một bên, điều gì trong hồ sơ khiến doanh nghiệp có lý do để tiếp tục tìm hiểu về mình?

Nếu chưa tìm được câu trả lời rõ ràng, đó có thể là phần cần được đầu tư thêm.

Chưa nhận được hợp đồng không đồng nghĩa với việc bạn không phù hợp với con đường du học nghề. Trong nhiều trường hợp, đó là tín hiệu cho thấy quá trình chuẩn bị vẫn còn một số khoảng trống.

Khi xác định đúng khoảng trống nằm ở đâu, bạn sẽ biết mình cần cải thiện điều gì thay vì tiếp tục đầu tư thời gian vào những yếu tố chưa chắc tạo ra khác biệt.

Kết luận: Đi Đức là một quá trình tuyển chọn, không chỉ là một kỳ thi tiếng Đức

B1 là một cột mốc quan trọng trên hành trình du học nghề Đức. Nếu chưa đạt năng lực ngôn ngữ phù hợp, khả năng ứng tuyển, học tập và làm việc sẽ bị hạn chế.

Nhưng sau khi đã có B1, kết quả tuyển dụng không còn chỉ phụ thuộc vào chứng chỉ. Doanh nghiệp sẽ tiếp tục đánh giá mức độ phù hợp của ứng viên với nghề, vị trí đào tạo và môi trường làm việc.

Đó là lý do hai người cùng có B1 vẫn có thể nhận được những kết quả khác nhau. Một người sớm được mời phỏng vấn và ký hợp đồng, trong khi người còn lại phải tiếp tục chờ đợi dù hồ sơ không thiếu chứng chỉ.

Nếu chỉ nhìn vào kết quả, người ta dễ cho rằng khác biệt nằm ở trình độ tiếng Đức hoặc sự may mắn. Nhưng khi nhìn từ phía doanh nghiệp, có thể thấy quyết định tuyển dụng dựa trên nhiều yếu tố hơn.

Doanh nghiệp không chỉ tìm một người đủ điều kiện bắt đầu Ausbildung. Họ tìm một ứng viên có khả năng học tập, thích nghi, phát triển và trở thành người phù hợp với vị trí trong tương lai.

Vì vậy, nếu đã có B1, hãy xem đây là điểm bắt đầu của quá trình tuyển dụng, không phải đích đến.

Bên cạnh câu hỏi “Làm thế nào để tiếp tục cải thiện tiếng Đức?”, bạn cần đặt thêm một câu hỏi khác:

“Mình cần chuẩn bị như thế nào để doanh nghiệp có đủ cơ sở lựa chọn mình?”

Khi trả lời được câu hỏi đó, bạn không chỉ tăng cơ hội nhận hợp đồng Ausbildung mà còn chuẩn bị thực chất hơn cho quá trình học tập và làm việc tại Đức.

Trung tâm tiếng Đức NDF rất vui được đồng hành cùng bạn trên hành trình chinh phục nước Đức!

TRUNG TÂM TIẾNG ĐỨC NDF

Địa chỉ: Tầng 2 Tòa nhà 285 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội

Điện thoại: 0947 090 888

Văn phòng đại diện tại Đức: Bahnhofstr 37, 65510 Idstein, Deutschland

Điện thoại: 00491794395105

Website: www.ndf.vn 

FB: https://www.facebook.com/tiengduc/