Tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp đào tạo

Với một học viên NDF học nghề điều dưỡng tại Berlin, nơi bạn muốn làm việc sau tốt nghiệp cũng chính là bệnh viện đã đào tạo mình trong suốt thời gian Ausbildung. Đây là một bệnh viện lâu đời, có uy tín, với môi trường làm việc mà bạn cảm thấy phù hợp và muốn tiếp tục gắn bó.

Trong ba năm học nghề, bạn không chỉ học kiến thức chuyên môn mà còn trực tiếp tham gia công việc tại bệnh viện, làm quen với quy trình chăm sóc bệnh nhân, cách phối hợp giữa các bộ phận và những yêu cầu thực tế của nghề điều dưỡng tại Đức. Sau thời gian đó, mong muốn ở lại bệnh viện không đơn thuần là vì đã quen nơi làm việc. Bạn đã có cơ hội hiểu môi trường mình đang làm và xác định đây là nơi muốn tiếp tục phát triển nghề nghiệp.

Khi còn đang học Ausbildung, bạn chủ động trao đổi với bệnh viện về nguyện vọng được làm việc chính thức sau tốt nghiệp. Trong quá trình đào tạo, bạn duy trì thái độ làm việc nghiêm túc, tích cực học hỏi và được đánh giá tốt. Sau khi hoàn thành chương trình, bạn được bệnh viện tiếp nhận làm việc chính thức.

Được tiếp tục làm việc tại bệnh viện cũ giúp bạn không phải bắt đầu lại ở một môi trường xa lạ. Những kinh nghiệm đã tích lũy trong thời gian Ausbildung vẫn được sử dụng trong công việc hằng ngày, đồng thời bạn có thể tiếp tục làm việc cùng những đồng nghiệp và bộ phận mình đã quen.

Dù vậy, mong muốn ở lại doanh nghiệp đào tạo không phải lúc nào cũng được đáp ứng. Có những học viên làm việc tốt, được quản lý đánh giá tích cực nhưng doanh nghiệp chưa có kế hoạch tuyển dụng chính thức. Việc có tiếp nhận học viên sau Ausbildung hay không còn phụ thuộc vào nhu cầu nhân sự tại thời điểm đó.

Vì vậy, nếu đã muốn tiếp tục làm việc ở doanh nghiệp cũ, bạn nên trao đổi về khả năng được tiếp nhận chính thức (Übernahme) từ khi còn học nghề. Điều cần hỏi không chỉ là doanh nghiệp có hài lòng với mình hay không, mà là có dự định tuyển dụng sau tốt nghiệp không, khi nào đưa ra quyết định và thời điểm nào có thể ký hợp đồng lao động.

Nếu câu trả lời vẫn chưa rõ ràng, bạn không nhất thiết phải từ bỏ mong muốn ở lại, nhưng cũng không nên chỉ chờ đợi. Việc tìm hiểu thêm những nơi đang tuyển dụng sẽ giúp bạn có phương án khác nếu đến gần ngày tốt nghiệp doanh nghiệp vẫn chưa thể xác nhận hợp đồng.

Tìm công việc mới sau Ausbildung

Sau ba năm học nghề đầu bếp tại München, một học viên NDF lại có lựa chọn khác. Bạn muốn tiếp tục sinh sống và làm việc tại thành phố này nhưng không định gắn bó lâu dài với doanh nghiệp đã đào tạo mình. Mục tiêu của bạn là tìm một nhà hàng có quy mô lớn hơn, nơi có điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ phù hợp hơn với định hướng sau tốt nghiệp.

Đây là quyết định chủ động của học viên, không phải vì doanh nghiệp cũ từ chối nhận lại. Sau ba năm Ausbildung, bạn đã có kinh nghiệm thực tế trong môi trường bếp tại Đức, hoàn thành chương trình với kết quả tốt và nhận được đánh giá tích cực từ doanh nghiệp đào tạo về cả năng lực chuyên môn lẫn thái độ làm việc.

Với nền tảng đó, bạn có những lợi thế nhất định khi ứng tuyển. Tuy nhiên, việc tìm một nhà hàng phù hợp không diễn ra nhanh như chỉ cần có bằng nghề là được nhận làm. Quá trình tìm kiếm kéo dài hơn một tháng, gần hai tháng trước khi bạn tìm được công việc mới.

Cuối cùng, bạn được một nhà hàng lớn hơn tại München tuyển dụng chính thức. Công việc mới có mức lương khá tốt cùng chế độ phúc lợi phù hợp hơn với mong muốn của bạn. Sau ba năm học nghề, bạn đã có thể lựa chọn môi trường làm việc dựa trên kinh nghiệm và định hướng của bản thân, thay vì chỉ tiếp tục ở nơi đào tạo vì đã quen thuộc.

Gần hai tháng tìm việc là khoảng thời gian đáng để những bạn sắp tốt nghiệp cân nhắc. Kết quả Ausbildung tốt, kinh nghiệm thực tế và nhận xét tích cực từ doanh nghiệp cũ đều có giá trị khi ứng tuyển, nhưng không bảo đảm bạn sẽ có ngay hợp đồng ở nơi mình mong muốn. Nhà tuyển dụng còn cần xem xét kinh nghiệm, vị trí đang tuyển, khả năng đáp ứng công việc và thời điểm bạn có thể bắt đầu làm chính thức.

Nếu muốn chuyển doanh nghiệp, bạn nên tìm hiểu cơ hội tuyển dụng ngay từ những tháng cuối Ausbildung. CV cần thể hiện rõ công việc và kinh nghiệm đã tích lũy trong thời gian đào tạo. Bên cạnh bằng nghề, bản nhận xét quá trình làm việc (Arbeitszeugnis) từ doanh nghiệp cũ cũng là tài liệu có ích, nhất là khi bạn muốn ứng tuyển vào một nơi chưa từng làm việc trước đó.

Khi nhận được đề nghị tuyển dụng, bạn cần xem kỹ điều kiện hợp đồng thay vì chỉ quan tâm đến mức lương. Với nghề đầu bếp, lịch làm ca, thời gian nghỉ, cách tính giờ làm thêm và chế độ phúc lợi đều ảnh hưởng đến công việc lâu dài. Nếu chuyển đến một thành phố khác, chi phí sinh hoạt cũng có thể khiến một lời đề nghị tưởng như hấp dẫn trở nên kém phù hợp.

Trường hợp học viên tại München cho thấy việc chuyển sang một doanh nghiệp mới sau Ausbildung là hoàn toàn có thể, nhưng cần có thời gian tìm kiếm và lựa chọn. Đặc biệt, nếu chưa có hợp đồng mới khi chương trình đào tạo kết thúc, bạn còn phải tính đến việc duy trì tình trạng cư trú hợp pháp trong khoảng thời gian tìm việc.

Giấy phép cư trú sau khi tốt nghiệp Ausbildung

Dù được doanh nghiệp cũ nhận làm hay đã tìm được nơi làm việc mới, bạn vẫn cần giải quyết thủ tục cư trú sau khi kết thúc Ausbildung. Đây là việc không nên để đến sát ngày bắt đầu hợp đồng lao động mới tìm hiểu.

Trong thời gian học nghề, học viên nước ngoài thường cư trú theo diện đào tạo nghề quy định tại §16a Luật Cư trú Đức (AufenthG). Giấy phép này gắn với mục đích học nghề, vì vậy khi chuyển sang làm việc chính thức, bạn cần kiểm tra điều kiện xin giấy phép cư trú phù hợp với công việc mới.

Nếu đã có hợp đồng lao động, một hướng thường gặp là chuyển sang giấy phép cư trú dành cho lao động có tay nghề theo §18a AufenthG, với điều kiện bằng nghề, công việc và hồ sơ đáp ứng những yêu cầu áp dụng.

Bạn nên liên hệ Sở Ngoại kiều (Ausländerbehörde) nơi cư trú để hỏi về thủ tục, thay vì mặc định có hợp đồng là được bắt đầu đi làm ngay. Hồ sơ thường bao gồm hợp đồng lao động, giấy tờ chứng minh đã hoàn thành Ausbildung, hộ chiếu, giấy phép cư trú hiện tại, bảo hiểm y tế và các tài liệu khác theo yêu cầu của cơ quan xử lý.

Một tình huống có thể gặp là doanh nghiệp đã đồng ý nhận làm nhưng bạn vẫn đang chờ giấy chứng nhận tốt nghiệp. Khi đó, hãy hỏi Ausländerbehörde có thể chuẩn bị hoặc nộp trước những tài liệu nào và giấy tờ nào được phép bổ sung sau. Nếu hồ sơ chuyển giấy phép đang được xử lý, cần kiểm tra cả tình trạng cư trú lẫn quyền bắt đầu công việc mới trong thời gian chờ. Với ngành điều dưỡng và những nghề có yêu cầu hành nghề riêng, người lao động còn phải đáp ứng các điều kiện chuyên môn tương ứng.

Nếu chưa có hợp đồng lao động sau tốt nghiệp, bạn không nhất thiết phải lập tức trở về Việt Nam. Theo §20 AufenthG, người đã hoàn thành chương trình đào tạo nghề đủ điều kiện tại Đức có thể xin giấy phép cư trú tìm việc với thời hạn tối đa 18 tháng, nếu đáp ứng những điều kiện áp dụng, trong đó có khả năng bảo đảm chi phí sinh hoạt.

Tuy nhiên, đây không phải khoảng thời gian tự động được cộng thêm cho tất cả học viên sau Ausbildung. Bạn phải làm thủ tục xin giấy phép cư trú phù hợp. Nếu chưa tìm được việc mà giấy phép hiện tại sắp hết hạn, cần liên hệ Ausländerbehörde để xác định phương án nộp hồ sơ đúng thời hạn, thay vì chỉ tiếp tục chờ phản hồi từ nhà tuyển dụng.

Trong thời gian tìm việc, ngoài chuyện gửi hồ sơ và tham gia phỏng vấn, bạn cũng cần tính đến chi phí thuê nhà, bảo hiểm và sinh hoạt khi chưa có thu nhập ổn định. Thời hạn cư trú tìm việc tối đa 18 tháng có thể tạo thêm cơ hội, nhưng khả năng được cấp phép và quyền làm việc cụ thể vẫn phụ thuộc vào điều kiện pháp luật và giấy phép của từng người.

Có một chi tiết khác dễ bị bỏ qua là ngày kết thúc Ausbildung không phải lúc nào cũng đúng với ngày dự kiến trong hợp đồng đào tạo. Theo §21 Luật Đào tạo nghề Đức (BBiG), nếu học viên thi đỗ kỳ thi cuối khóa trước ngày kết thúc hợp đồng dự kiến, quan hệ đào tạo có thể kết thúc ngay khi kết quả thi được thông báo.

Bởi vậy, trong những tháng cuối Ausbildung, bạn nên kiểm tra thời điểm có kết quả thi, ngày kết thúc hợp đồng đào tạo và ngày hết hạn giấy phép cư trú. Nếu đã có công việc, cần chuẩn bị thủ tục chuyển diện cư trú; nếu chưa có việc, cần tìm hiểu điều kiện cư trú tìm việc trước khi giấy phép hiện tại hết hạn. Những việc này nên được xử lý song song với quá trình tìm việc, để khi hoàn thành Ausbildung, bạn không phải cùng lúc xoay xở cả hợp đồng lao động lẫn hồ sơ cư trú.

Trung tâm tiếng Đức NDF rất vui được đồng hành cùng bạn trên hành trình chinh phục nước Đức!

TRUNG TÂM TIẾNG ĐỨC NDF

Địa chỉ: Tầng 2 Tòa nhà 285 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội

Điện thoại: 0947 090 888

Văn phòng đại diện tại Đức: Bahnhofstr 37, 65510 Idstein, Deutschland

Điện thoại: 00491794395105

Website: www.ndf.vn 

FB: https://www.facebook.com/tiengduc/